Invalshoeken HKBA
Vier invalshoeken[bewerken | brontekst bewerken]
Als houvast heeft de HKBA vier invalshoeken. Met een invalshoek bepaal je welke elementen van de HKBA je in jouw situatie kunt toepassen. Welke informatie je voor ieder element ophaalt en welke vragen je beantwoord wordt elders in deze wiki beschreven.
De HKBA schrijft niet voor welke werkvorm of proces je per element moet gebruiken om de informatie op te halen. Dit hangt af van de veranderopgave en de context en kan je als toepasser naar keuze invullen. In de uitleg per element staan hier wel tips en adviezen voor.
Hoe diepgaand je elk element uitwerkt en in welke volgorde staat niet van tevoren vast. Zo kan het soms nuttig zijn om terug te gaan naar een eerdere stap. Bijvoorbeeld als blijkt dat er meer diensten zijn dan in eerste instantie werd gedacht. Deze extra diensten kun je dan ook benoemen en uitwerken. Er is geen voorgeschreven volgordelijkheid. Wel zijn er (logische) afhankelijkheden. Zo zul je om bevoegdheden te kunnen toewijzen (T3) eerst moeten uitwerken welke bevoegdheden er zijn. (T2).
Wanneer kies ik welke invalshoek?[bewerken | brontekst bewerken]
Om de ontwerpruimte helemaal volledig te bepalen en af te bakenen is het in de praktijk nodig om alle vier de invalshoeken te doorlopen. Maar die volledige afbakening is niet altijd nodig. Dit hangt af van de context. Als er bijvoorbeeld wezenlijk nieuwe wet-of regelgeving is die door een keten moet worden uitgevoerd is het logisch om alle invalshoeken te doorlopen.
Maar de HKBA is ook geschikt voor kleinere vragen. Als het gaat om een kleinere vraag, bijvoorbeeld of het mogelijk is om onderdelen van een werkproces aan te passen, dan is een bottom-up aanpak eerder logisch. Zo'n vraag kan bijvoorbeeld zijn: "Werken wij wel volledig volgens wet/beleidsregel x?" Dan kan alleen het doorlopen van een top-down aanpak voldoende zijn.
Top-down invalshoek[bewerken | brontekst bewerken]
In deze invalshoek gaat het om het uitwerking van de doorwerking van nieuwe wet- of regelgeving of beleid in de keten. Deze invalshoek wordt het meest toegepast.
Als je deze invalshoek kiest kun je de volgende elementen uitwerken (klik op het element voor de pagina met toelichting)
| Top-down onderwerp | Top-down element |
| schrijf een narratief |
|
| (a) inrichtingsonafhankelijk ketenontwerp | |
| (b) bevoegdheden toewijzen |
|
| (c) eisen aan diensten ophalen |
Voorbeeldvraag:
- Hoe zorgen we ervoor dat de keten voldoet aan nieuwe wetgeving die de verantwoordelijkheid voor het melden van de zorgverzekeraar bij aanvang of beëindiging van detentie verlegt van de gedetineerde naar de minister van Justitie en Veiligheid
Meer uitgewerkte voorbeelden en cases waarin de top-down aanpak is toegepast zijn elders op de wiki beschikbaar.
Bottom-up invalshoek[bewerken | brontekst bewerken]
In de bottom-up invalshoek gaat het om behoeften, belangen en problemen van burger, onderneming en andere overheden ten opzichte van de strafrechtketen. Bijvoorbeeld eerlijk en rechtvaardig handelen, uitgaan van vertrouwen, mate van zelfredzaamheid, transparantie, etc. Dit is grotendeels wat in een gebruikelijke Business Analyse wordt gedaan, met als verschil dat in de oplossingsrichtingen naast verandering in beleid ook verandering van Wet- en Regelgeving binnen scope. Een uitkomst kan dus zijn dat wellicht beleid of wet hiervoor moet worden aangepast
Enkele voorbeelden van aanpakken en technieken opnemen zijn probleemanalyse, appreciative inquiry, business redesign, (Lean) Six Sigma, innovatiefunnel en business product portfolio. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van de bestaande Business Analysis Body of Knowledge (BABOK)en Business Analysis cf. British Computer Society (BCS)en Design Thinking.
Voorbeeldvraag:
- Kan slachtoffercommunicatie voortaan digitaal worden uitgevoerd in plaats van per post?
Kadertoespitsingsinvalshoek[bewerken | brontekst bewerken]
Hier gaat het om de vraag wat vanuit algemene kaders is van toepassing op dit veranderinitiatief? (en daarmee deels bepalend voor de ontwerpruimte)
- Voorbeelden van relevante wetgeving van algemene aard: Europese richtlijn voor bijzondere gegevens, Wpg/Wjsg, Avg, Woo
- Voorbeelden van algemene kaders: Compliance (gegevensbescherming, Archivering), Rijks-/Justitiebeleid, Architectuur (KDA, EA JenV, NORA, EIF, etc.), transparantie, Privacy by Design, Vir, …
- Waar zijn de algemene kaders mogelijk strijdig met elkaar?
Voorbeeldvragen
- Let voor deze (beleidsmatig voorgenomen) verbreding van de informatieverstrekking vooral op onderdelen X en Y van het beveiligingskader
- Let op deze vigerende afspraken*, die niet-gedocumenteerd zijn
Maakbaarheidsinvalshoek[bewerken | brontekst bewerken]
In deze invalshoek staan de mogelijkheden en beperkingen centraal: wat is haalbaar?
Het gaat dan om beperkingen in
- tijd, mensen, techniek, etc.
- zowel voor binnenwereld (SRKetenpartijen) als buitenwereld (slachtoffer, justitiabele, advocaten, …)
- zowel voor de (TARGET-) Operatie als voor de Transformatie?
Voorbeeldvraag:
•Past de beleidsmatig voorgenomen verbreding van het takenpakket van een functionaristype (die vraagt om bepaalde ervaring of certificeringen) wel bij de huidige en op korte termijn haalbare samenstelling van onze medewerkerspopulatie?